Stress: hoe hoog laat jij het oplopen? 5 preventieve tips

Stress… Misschien wel één van de meest besproken onderwerpen van deze tijd. Stress heeft een negatieve bijsmaak gekregen, terwijl stress ook positieve eigenschappen heeft. We hebben een bepaalde mate van stress nodig om gezond te kunnen functioneren. Stress staat voor de meeste mensen echter voor een verhoogd cortisolniveau, voor continu AAN staan en een lichaam en geest die de rust grotendeels kwijt zijn.

Op zoek naar balans

Stress en ik hebben een haat-liefdeverhouding zolang ik me kan heugen. Is er een periode waarin alles in het leven rustig voortkabbelt, slaat de verveling toe en haal ik me van alles op de hals: ik stap in een nieuw vrijwilligersproject, doe beloftes aan mensen om me heen en plan mijn agenda vol afspraken. Om na verloop van tijd getergd te roepen dat het me teveel is, maar dat ik niet weet hoe het anders moet.

Dat laatste is natuurlijk onzin. Ik weet best wat er anders moet. Ik moet op zoek naar een balans en van daaruit beslissingen nemen. Niet alles tegelijk willen. Alleen dat toegeven, dat is me tegen het zere been. Al bij de voordeur beginnen om de stress wat vaker buiten te laten staan, kan een hoop rust geven. Gelukkig ben ik niet de enige die hier mee worstelt. Daarom vandaag vijf preventieve tips tegen stress.

1. Hoe hoog leg jij de lat?

De reclameleus van de NCOI is je vast bekend. “Hoe hoog leg jij de lat? De stok dat zijn wij, de lat, die bepaal jij.” Die stok, dat kan van alles in je leven zijn. Maar waar je vervolgens de lat neerlegt, bepaal je zelf. Ik maak daar regelmatig een inschattingsfout, grijp de stok vast en leg die lat direct op het hoogste niveau. Hoe is dat voor jou? Als iemand jou een stok geeft, kijk je dan eerst goed naar het totaalplaatje? Of neem jij ook die stok aan met de gedachte ‘gas op de lollie en gaan’?

TIP 1: krijg je een stok aangereikt, vraag je dan eerst af of je hem aan wilt nemen. Neem je hem aan? Kijk dan eerst eens hoe hij springt, voor je de lat neerlegt. En leg daarna die lat halverwege. Kun je altijd nog een tandje bijzetten.

2. Stop met vergelijken

‘Kom op zeg, dat moet ik toch gewoon kunnen? Hij doet het ook! En zij, zij werkt al zoveel uren in de week, sport drie avonden, zit in het bestuur van… dan kan ik toch niet zeggen dat ik het niet kan?’ Nog zo’n leuke valkuil. De spreekwoordelijke stok uit de vorige alinea aannemen, omdat ál die anderen het ook doen. Dat moet jij dus ook kunnen. Toch? Als iedereen het doet… Ook al weet je diep van binnen dat jouw handen momenteel vol genoeg zijn met andere zaken of er simpelweg geen ruimte in je hoofd is om nieuwe dingen op te pakken. Maar ja, al die anderen doen het ook. Dus moet jij het ook kunnen.

TIP 2: Wees op zijn tijd een individu. Jij bent een leuker mens als je met wat minder stress rondloopt. En als al die anderen dat wél kunnen, is dat helemaal prima, mooi verdeeld dus.

3. Wees een fractie vriendelijker voor jezelf

hartknuffel zelfliefde“Wees lief voor jezelf. Geef jezelf eens een oprechte knuffel, een hartknuffel.” Ik keek haar aan en schoot keihard in de lach. Ik was begin twintig en dit lag zover buiten mijn manier van denken, dat ik ietwat onhandig reageerde op haar goedbedoelde voorstel. Ik had mezelf het tegenovergestelde aangeleerd. Gevoelens kun je uitschakelen. Op wilskracht kun je alle grenzen over. Knop om en gaan. En daar kwam zij met haar advies. Ze had vast gelijk, ik zat niet voor niets bij haar. Met wilskracht was ik heel ver gekomen, maar vooral heel ver over mijn grenzen gegaan. Alleen de manier waarop zij het verwoorde, daar kreeg ik kokhalsneigingen van. Inmiddels begrijp ik haar iets beter. Al weiger ik nog altijd om een hartknuffelsessie met mezelf te starten, dat is niet mijn ding. Maar een beetje vriendelijker zijn voor jezelf, dat kan geen kwaad.

Dus daarom TIP 3: Ben je doorgaans vriendelijker voor een ander dan voor jezelf? Luister dan eens goed met welke overtuiging je tegen jezelf spreekt. En behandel jezelf vervolgens eens zoals je een goede vriend of vriendin behandeld. Tikkeltje vriendelijker toch?

4. Nee is ook een antwoord

Dit klinkt net zo logisch als het is. Nee is ook een antwoord. Nee, en dan een punt. Hoe is dat voor jou? Zeg jij makkelijk nee? En als je nee zegt, is het in je hoofd dan ook nee? Ik ben dit nog steeds aan het leren. In eerste instantie moest ik leren om geen ja meer te zeggen ten koste van mezelf. Dit leerde ik door een time-out in te lassen. ‘Ik kijk het nog even na’ of ‘Ik denk er nog even over.’ Dan kon ik eerst rustig nagaan of iets wel of niet haalbaar was. Maar dan, dan kwam daar dat moment om ‘nee’ te zeggen. Dat deed ik met uitgebreide excuses, waar die ander waarschijnlijk niets aan had. Dat doe ik nog regelmatig. Nee, want… Nee, maar… Terwijl een simpel ja of nee voldoende kan zijn. ‘Ja, ik wil’ of ‘Nee, ik kan niet.’ Ik oefen nog steeds. Dus stuur je mij een appje met een vraag, zie je mij daarna tijdenlang typen en krijg je daarna verrassend genoeg alleen het woordje nee, weet dan dat ik in training ben.

TIP 4: Nee is ook een antwoord. Oefen het eens. Geen ‘ja maar’ of ‘nee want’, maar gewoon af en toe een nee.

5. Met welke overtuigingen ga jij je stress te lijf?

Om gezonder met stress om te gaan, kan het handig zijn om op zoek te gaan naar de overtuigingen waarmee je dingen doet. Misschien doe je wel een hoop dingen die je helemaal niet wilt of waar je helemaal niet blij van wordt. Wat wil jíj? Wat vind jíj prettig? Past dit wel bij jou? Doe je de dingen omdat iedereen het doet? Omdat je denkt dat het zo hoort? Omdat je ervan overtuigd bent dat het niet anders kan? Hoe waar zijn al die stellingen echt? Kan het niet anders of wil je het niet anders? Verlies je iets of win je misschien ook iets als je het anders doet? Breng al die overtuigingen in kaart. Dan kun je jezelf de juiste vragen stellen op het moment dat de stress aan je voordeur klopt. Mogelijk heb je dan een goede reden om hem buiten te laten staan. Of je laat hem binnenkomen, omdat je hem op dat moment wel aankan.

TIP 5: Bezem alle onjuiste overtuigingen naar buiten en bewaak daarna de voordeur. Laat de stress wachten bij de voordeur. Anders zit hij al heerlijk in je huis genesteld en moet je hem nog weer naar buiten zien te krijgen. Dat kost veel meer energie.

Kortom:

Genoeg stof tot nadenken voor deze week. Volgende week meer. Dan iets over de manieren waarop je stress te lijf kunt gaan (en waarom je ook daarin jezelf NIET moet laten verleiden om het te doen zoals iedereen het doet).

Fijne zondag!

Iedere zondagochtend verschijnt er bij Taalknutsels een nadenker online. Meer lezen? Kijk bij de Zondagse Knutsels! Zelf teksten nodig? Kijk hier wat Arianne voor jou kan betekenen of neem contact op voor de mogelijkheden.