Laten we leren als er niets te winnen valt

Scrollend door mijn tijdlijn lees ik geschokt de kop: “Paus na overlijden Noa (17) uit Arnhem: Euthanasie en hulp bij zelfmoord zijn verlies voor ons allen.” Veel gedachten schieten door mijn hoofd. Het zijn niet de gedachten die de paus goedkeurt. Maar lieve mensen, er is een prachtig meisje van 17 overleden, is er werkelijk niet iets beters te zeggen als reactie op dit verdrietige nieuws?

“Euthanasia and assisted suicide are a defeat for all. We are called never to abandon those who are suffering, never giving up but caring and loving to restore hope.”

Dit zijn de woorden die de paus via Twitter met ons deelde.

Noa was pas 17. Haar leven was zwaar. Te zwaar. Maar ze knokte. Ze knokte zich een slag in de rondte. Ooit beschadigde iemand haar verschrikkelijk. Brak haar leven in de knop. Deze persoon bezorgde haar onnoemlijk veel leed door haar aan te randen en te verkrachten. Deze persoon vertrapte haar prachtige ziel. Noa vocht zich een weg naar boven. PTSS, anorexia, zelfbeschadiging, zware depressie. Iemand berokkende haar zoveel leed, beschadigde haar leven zo verschrikkelijk, dat het leven nauwelijks nog leefbaar was.

Noa vocht voor hulp. Ze zocht dapper haar weg in het land der jeugdzorg. Een land waar regels niet eenvoudig zijn en waar nog een hoop te winnen valt. Noah overleefde verschillende klinieken, maar niemand kon haar genezen van haar pijn.

Noa onderzocht de mogelijkheid van euthanasie. Ze klopte aan bij de levenseindekliniek. Ze wilde wel leven, maar ze kón niet meer. Nu is Noa overleden. Niet vanwege euthanasie, zoals de buitenlandse media massaal delen. Noa had zojuist weer een plek gevonden om hulp te krijgen. Maar ergens op die weg viel ze neer. Moegestreden. Leeggevochten. Op. Ze kon niet meer verder. Noa stopte met eten en drinken. En zoals we allemaal weten: dan volgt onherroepelijk de eeuwige stilte. De stilte, waarin Noa eindelijk rust hoopte te vinden.

Noa werd omringd door lieve mensen, tot het einde. Haar ouders hielden zoveel van haar dat ze haar tot het einde toe wilden begeleiden. Wat dat betreft spreekt de paus in het tweede deel van zijn verhaal ware woorden. Laat hen die lijden niet in de steek. Omring hen met zorg en heb hen lief, om de hoop te herstellen. Dat deden ze. Haar ouders ondersteunden haar in haar zoektocht door het leven. Als ouders wil je niets anders dan je kind gelukkig zien. En áls er een moment komt waarop blijkt dat de hoop op leven niet meer hersteld kan worden, dan hoop je als ouders op een waardig einde. Omdat de liefde voor je kind zó groot is, dat het je eigen pijn overstijgt.

Noa was mens. Een prachtige ziel, bedoeld om te leven en om het geluk te vinden. Iemand brak haar leven in de knop. Maar het leven van Noa bleef niet onopgemerkt. Noa schreef een boek met de prachtige titel ‘Winnen of leren’. In de laatste dagen van haar leven bleek herstel niet meer te winnen. Laten we er dan van leren. Als maatschappij. Als jeugdzorg. Als behandelaars. Als verzekeraars. Als gemeenten. Als beleidsmakers. Als paus. Als individu.

Noa was een geliefde dochter, een geliefde zus. Er is een gezin dat haar hartverscheurend pijnlijk los heeft moeten laten. Dat deden ze, omdat de liefde voor hun dochter en zusje oneindig groot is.
Noa verdient respect voor haar gevecht met het leven. Ze heeft niet gewonnen, maar zeker ook niet verloren. Ze heeft wel geleerd. Ze deelt haar lessen met ons. Laten we de feiten controleren vóór we van alles roeptoeteren. Laten we respect opbrengen voor deze ouders, die het allermooiste dat het leven kan geven los moesten laten. Laten we hen omringen met liefde. Laat hen weten dat hun prachtige dochter onze harten geraakt heeft. En laten we dan eindigen met een herschreven twitterbericht voor de paus:

“Als er geen hoop meer is om te herstellen, laat hen die lijden dan niet in de steek, maar omring hen met zorg en liefde, zodat zij waardig en liefdevol afscheid kunnen nemen van het leven. Laat het laatste dat zij van het leven zagen de liefde zijn.”

Ik wens de ouders, broer en zus van Noa oneindig veel kracht en liefde in hun grote verdriet.

Nieuw Leven


Lente: nieuw leven

We hebben een pittige winter achter de rug. Dat lag niet aan de temperatuur, die viel wel mee. Maar bij ons waren de dagen vaak donker. December en januari waren voor ons maanden vol herinneringen. Iedere dag bracht nieuwe herinneringen mee. We leefden een beetje in het verleden. We herinnerden ons al die mooie en moeilijke momenten van een jaar eerder. We vierden in december de geboortedag van Aimée. Een jaar eerder had ik een prachtig, levend meisje in mijn armen. We beleefden al die mooie momenten opnieuw. Haar geboortedag was een dag met een lach en een traan. Ik liep rond als een trotse mama, maar wel een trotse mama met lege armen.

Daarna kwamen al die dagen die we een jaar eerder zo intens beleefden. Al die mooie momenten met ons kleine meisje. De dagen in onwetendheid. De oordeelsdag, waarop we hoorden dat ons meisje niet geopereerd kon worden en op een dag zou overlijden. De dagen waarin ons meisje thuis was. Oud en nieuw, waarbij zij een jaar eerder in mijn armen lag. En dan die koude, donkere 13 januari, de dag waarop ze overleed. Het was een heftige winter, vol herinneringen.

Belofte

Inmiddels is maart in zicht. De donkerste dagen zijn voorbij. Iedere dag stoten we elkaar aan “Kijk, het is vandaag weer een beetje langer licht.” Ik trek me eraan op, aan de lente. Het draagt de belofte in zich dat het beter wordt, dat er licht komt, dat de warmte de kou verdringt. De dagen waarop ik bij het graf van Aimée kan blijven zitten omdat het zulk lekker weer is, komen dichterbij.

“De lente draagt de belofte in zich dat het beter wordt, dat er licht komt, dat de warmte de kou verdringt.”

Afgelopen week, bij een bezoek aan haar graf, schoot een warm gevoel door mij heen bij het zien van de belofte aan de lente. Op haar graf ontspringt nieuw leven. Aan de voet van de hemelsleutel, die in de winter doodging, duwt fris, jong groen omhoog. De dood is niet weg, maar er groeit wél nieuw leven onder. Het is klein en kwetsbaar, maar het is er. Ik weet hoe het verdergaat. Straks zal het nieuwe leven ruimte winnen, het zal sterker worden, groter. Het zal zo sterk worden, dat we de oude, dode takken wegsnoeien. Niet om deze takken te vergeten, maar om ruimte te geven aan het nieuwe leven dat er uit voortkomt. Het nieuwe leven draagt het oude leven in zich verder. Het nieuwe leven zou er niet zijn zónder het oude, weggesnoeide leven.

HOOP

Ik vond het een hoopvol gezicht, dat jonge, frisse groen. De plantjes op haar graf symboliseren het gemis van ons meisje. In de winter was ons verdriet zo groot dat onze dagen donker en koud waren, er bloeide niet veel. Nu al deze dagen achter ons liggen, is er ruimte voor licht en leven. We mogen op adem komen, ons warmen aan de zon, tot rust komen. De ruimte voor ons nieuwe, huidige leven wordt groter. Het lukt weer wat vaker om te genieten. Soms snoeien we wat oude takken weg, in de vorm van babyspulletjes die hun functie verloren zijn. Snoeien doet pijn. Het betekent niet dat we ons meisje vergeten, maar we geven ruimte aan dat wat er uit voortkomt. Een leven mét haar. Ze is niet meer zichtbaar als levend meisje, maar ze is wél zichtbaar in ons nieuwe leven. Zij is de oorsprong van alles wat we doen. Ze is in gedachten bij alles aanwezig. Zij leeft voort in ons en door ons. Voor altijd.

Schrijf je Rouw

In februari 2019 is in Wijhe de serie Schrijf je Rouw van start gegaan. Schrijf je Rouw is een initiatief van Arianne Wennekes, die afgelopen jaar het boek Zwarte Roze Wolk – Over liefde en loslaten publiceerde. Door het  schrijven van haar boek weet zij als geen ander dat schrijven over je verdriet heilzaam kan zijn en je inzicht geeft in je rouwproces. Dit wil zij graag met anderen delen.

De tip om te schrijven in de weerbarstige stormen van het leven is niet onbekend. Maar waar begin je als je van mening bent dat je helemaal niet zo’n schrijver bent? “Iedereen kan schrijven, dat is mijn uitgangspunt. Het gaat er bij Schrijf je Rouw niet om hoe je de zinnen formuleert en wie de mooiste woorden vindt. Het gaat erom dat je inzicht krijgt in waar je staat, hoe je het verlies van een dierbare wilt verweven in je leven.”

Schrijfthema’s

Schrijf je Rouw bestaat uit 5 bijeenkomsten van ongeveer 2 uur. In iedere bijeenkomst behandelt Arianne een aantal thema’s. “Met elkaar gaan we schrijven over deze thema’s. Zo heb je een beginpunt en kun je naar een doel toewerken. We gaan dus gewoon aan de slag. Als je wilt, kun je tussen de bijeenkomsten thuis verder schrijven. Het geeft inzicht in waar je staat, wie je bent geworden door het verlies, wat je precies mist en hoe je nu verder wilt. Bovendien vind je bij de andere deelnemers een flinke dosis herkenning, ook dat kan heel fijn zijn. Zij begrijpen vaak zonder uitleg waarom dingen lastig zijn geworden.” De thema’s die in de serie aan bod komen zijn onder andere ontmoeten, missen, gevoel, herinneren, metaforen & gedichten, humor & eerlijkheid en verder zonder jou.

Praktische informatie

Schrijf je Rouw is toegankelijk voor iedereen die wil schrijven over rouw en over de gevolgen daarvan op zijn of haar leven. Het maakt niet uit wat je leeftijd is, of het verlies korter of langer geleden is en of het om het verlies van een ouder, partner, kind of goede vriend gaat. Iedereen die wil schrijven over rouw is welkom. De bijeenkomsten zijn eens per twee weken op donderdagochtend om 9.30 uur. De nieuwe serie start in september 2019.

Schrijf je Rouw kost 150 euro en bestaat uit 5 bijeenkomsten van circa 2 uur. Koffie en thee en een kleine versnapering zijn uiteraard inbegrepen.

Interesse? Stuur een berichtje naar Arianne, dat kan hier. Heeft u of heb jij interesse, maar is de donderdagochtend niet haalbaar? Interesse om de cursus in uw of jouw omgeving aan te bieden als (dag) workshop of training? Mail of bel direct!